Τι είναι η χημειοθεραπεία;

Η χημειοθεραπεία είναι μια ιατρική θεραπεία που χρησιμοποιεί ισχυρά φάρμακα για να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα, να εμποδίσει τον πολλαπλασιασμό τους ή να επιβραδύνει την ανάπτυξή τους. Αποτελεί μία από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες μεθόδους θεραπείας του καρκίνου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή στοχευμένες θεραπείες.

Ο τύπος της χημειοθεραπείας που συνιστάται εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως ο τύπος και το στάδιο του καρκίνου, η θέση του όγκου, η γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς και το εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.

Πώς χορηγείται η χημειοθεραπεία;

Η χημειοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί με διάφορους τρόπους. Η καταλληλότερη μέθοδος καθορίζεται από την ιατρική ογκολογική ομάδα, με βάση τη διάγνωση και το εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο του ασθενούς.

Ενδοφλέβια χημειοθεραπεία: Το φάρμακο χορηγείται απευθείας σε μια φλέβα μέσω ενδοφλέβιας γραμμής. Ανάλογα με τη θεραπεία, η χημειοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί μέσω ενός μικρού καθετήρα ή μιας φλεβικής θύρας (port) που έχει τοποθετηθεί κάτω από το δέρμα. Ορισμένες θεραπείες διαρκούν μόνο λίγα λεπτά, ενώ άλλες μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ώρες.

Από του στόματος χημειοθεραπεία: Ορισμένα χημειοθεραπευτικά φάρμακα διατίθενται σε μορφή δισκίων ή καψουλών. Ο ασθενής μπορεί να λαμβάνει αυτά τα φάρμακα στο σπίτι, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει καθορίσει ο γιατρός.

Άλλες μέθοδοι: Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χημειοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί με ένεση ή απευθείας σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται εξαρτάται από τον τύπο και την εντόπιση του καρκίνου.

Πώς καταρτίζεται το πλάνο θεραπείας με χημειοθεραπεία;

Η χημειοθεραπεία χορηγείται συνήθως σε κύκλους θεραπείας. Ένας κύκλος αποτελείται από μια περίοδο θεραπείας που ακολουθείται από μια περίοδο ανάπαυσης. Η περίοδος ανάπαυσης επιτρέπει στον οργανισμό να ανακάμψει πριν από την έναρξη του επόμενου κύκλου.

Ο αριθμός των κύκλων και η συχνότητα της θεραπείας διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Ορισμένοι ασθενείς λαμβάνουν θεραπεία κάθε λίγες εβδομάδες, ενώ άλλοι ακολουθούν διαφορετικό πρόγραμμα, ανάλογα με τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται.

Πριν από κάθε θεραπεία μπορεί να πραγματοποιούνται εξετάσεις αίματος και άλλες ιατρικές εξετάσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο ασθενής είναι έτοιμος για τον επόμενο κύκλο. Το θεραπευτικό πλάνο μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με την ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία και τη γενική κατάσταση της υγείας του.

Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες;

Επειδή τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν και ορισμένα υγιή κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα, μπορεί να εμφανιστούν παρενέργειες. Ωστόσο, δεν παρουσιάζουν όλοι οι ασθενείς τις ίδιες παρενέργειες και η έντασή τους μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Οι πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν:

Κόπωση και αδυναμία

Ναυτία ή έμετο

Απώλεια όρεξης

Τριχόπτωση

Αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης

Πληγές στο στόμα

Αλλαγές στον αριθμό των κυττάρων του αίματος

Αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων

Αλλαγές στο δέρμα ή στα νύχια

Οι σύγχρονες υποστηρικτικές θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν τους γιατρούς να προλάβουν ή να μειώσουν πολλές από τις παρενέργειες που σχετίζονται με τη χημειοθεραπεία.

Είναι η χημειοθεραπεία κατάλληλη για όλους τους ασθενείς με καρκίνο;

Η χημειοθεραπεία δεν είναι απαραίτητη ή κατάλληλη για κάθε ασθενή με καρκίνο. Η απόφαση εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου, τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου, τις προηγούμενες θεραπείες και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

Η ογκολογική ομάδα αξιολογεί αυτούς τους παράγοντες και καθορίζει εάν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί χημειοθεραπεία, ποια φάρμακα είναι κατάλληλα και με ποιον τρόπο θα πρέπει να χορηγηθεί η θεραπεία.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς πριν ξεκινήσουν χημειοθεραπεία;

Οι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν από την ογκολογική τους ομάδα λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το θεραπευτικό πλάνο, τα φάρμακα που θα χρησιμοποιηθούν, τις πιθανές παρενέργειες και τα συμπτώματα για τα οποία πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με τον γιατρό τους.

Είναι επίσης σημαντικό κατά τη διάρκεια της θεραπείας να ακολουθούνται οι ιατρικές οδηγίες σχετικά με τη διατροφή, τη λήψη φαρμάκων, την πρόληψη των λοιμώξεων και τα ραντεβού παρακολούθησης.

Συμπέρασμα

Η χημειοθεραπεία αποτελεί σημαντική θεραπευτική επιλογή για πολλούς τύπους καρκίνου. Ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς, μπορεί να χορηγηθεί ενδοφλέβια, από του στόματος ή με άλλες εξειδικευμένες μεθόδους. Επειδή κάθε τύπος καρκίνου και κάθε ασθενής είναι διαφορετικός, το πλάνο χημειοθεραπείας πρέπει πάντα να καταρτίζεται εξατομικευμένα και να παρακολουθείται από εξειδικευμένη ογκολογική ομάδα.